Το άγχος είναι μια φυσική αντίδραση. Όταν όμως παραμένει για περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται, μπορεί να αρχίσει να επηρεάζει την καθημερινότητα, τον ύπνο, τη συγκέντρωση, τις αποφάσεις και τη σχέση με τον εαυτό.

Μπορεί να εκδηλώνεται ως συνεχής υπερανάλυση, ανάγκη για έλεγχο, δυσκολία χαλάρωσης, σωματική ένταση ή σκέψεις που ξεκινούν με το «κι αν». Στη θεραπευτική διαδικασία δουλεύουμε με τον τρόπο που σκέφτεσαι, με τον τρόπο που αντιδρά το σώμα σου και με τον τρόπο που βιώνεις την ανησυχία.

Στόχος είναι να μη σε παρασύρει κάθε σκέψη, να αναγνωρίζεις τον κύκλο του άγχους και να βρίσκεις ξανά στιγμές ηρεμίας και σταθερότητας μέσα στην ημέρα.

Η κρίση πανικού είναι μια έντονη εμπειρία που εμφανίζεται ξαφνικά και κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά. Συχνά συνοδεύεται από ταχυκαρδία, δυσκολία στην αναπνοή, ζάλη, τρέμουλο, φόβο ότι κάτι σοβαρό συμβαίνει ή αίσθηση απώλειας ελέγχου.

Μετά την κρίση, πολλές φορές εμφανίζεται ο φόβος της επόμενης κρίσης. Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος: φόβος, σωματική ένταση, καταστροφικές σκέψεις, περισσότερος φόβος.

Μέσα από τη Γνωσιακή Συμπεριφορική Κλινική Υπνοθεραπεία, μαθαίνεις να αναγνωρίζεις τη στιγμή της ενεργοποίησης, να ρυθμίζεις το σώμα και την αναπνοή, να αλλάζεις τη σχέση σου με τις σκέψεις πανικού και να μειώνεις σταδιακά τον φόβο της επανάληψης.

Οι φοβίες δεν είναι απλώς γενικό άγχος. Αφορούν ένα συγκεκριμένο ερέθισμα, μια κατάσταση, έναν χώρο, μια εικόνα ή μια εμπειρία που ενεργοποιεί άμεση και έντονη αντίδραση. Μπορεί να αφορά ύψη, πτήσεις, έντομα, κλειστούς χώρους, ιατρικές διαδικασίες ή άλλες καταστάσεις.

Συνήθως η αποφυγή φέρνει προσωρινή ανακούφιση, αλλά μακροπρόθεσμα διατηρεί τον φόβο. Η θεραπευτική εργασία γίνεται με σταδιακότητα, ασφάλεια και σεβασμό στον ρυθμό σου.

Δεν προσπαθούμε να σε πιέσουμε να «αντέξεις». Στόχος είναι να αλλάξει σταδιακά η εσωτερική εμπειρία, ώστε το σώμα να μάθει ότι μπορεί να μείνει χωρίς να ενεργοποιείται σαν να βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο.

Η αγοραφοβία δεν είναι απλώς φόβος για συγκεκριμένα μέρη. Είναι ο φόβος ότι, αν συμβεί κάτι, δεν θα μπορέσεις να φύγεις, να βοηθηθείς ή να νιώσεις ασφαλής. Έτσι, σταδιακά, η ζωή μπορεί να αρχίσει να περιορίζεται.

Μπορεί να εμφανίζεται σε πολυσύχναστα μέρη, μέσα μεταφοράς, χώρους όπου χρειάζεται να περιμένεις, ουρές, ανοιχτούς χώρους ή καταστάσεις όπου νιώθεις ότι δεν έχεις εύκολη έξοδο.

Η θεραπευτική δουλειά εστιάζει στην αίσθηση ελέγχου, στη δυνατότητα επιλογής και στη σταδιακή επιστροφή σε καταστάσεις που έχουν αρχίσει να αποφεύγονται. Δεν γίνεται απότομα. Γίνεται με σταθερά βήματα, ώστε το σώμα να ξαναμάθει ότι μπορεί να νιώθει ασφάλεια.

Η αϋπνία δεν είναι μόνο ότι δεν κοιμάσαι. Είναι ότι πας να κοιμηθείς και το σώμα δεν σε ακολουθεί. Μπορεί να είσαι κουρασμένη ή κουρασμένος, αλλά το μυαλό και το σώμα παραμένουν ενεργά.

Μπορεί να υπάρχει δυσκολία στην έλευση του ύπνου, ξυπνήματα μέσα στη νύχτα, πρωινό ξύπνημα χωρίς ξεκούραση ή έντονη ανησυχία για το αν θα καταφέρεις να κοιμηθείς.

Στη θεραπευτική διαδικασία δουλεύουμε με την πίεση του «πρέπει να κοιμηθώ», με τις συνήθειες που κρατούν το σώμα σε εγρήγορση και με τη ρύθμιση του νευρικού συστήματος. Ο ύπνος δεν πιέζεται. Δημιουργούνται οι συνθήκες για να μπορεί να έρθει φυσικά.

Το άγχος υγείας δεν είναι απλώς ενδιαφέρον για την υγεία. Είναι η συνεχής ανησυχία ότι κάτι συμβαίνει στο σώμα και πρέπει να ελεγχθεί άμεσα. Ακόμη και όταν οι εξετάσεις είναι καλές, η ανησυχία μπορεί να επιστρέφει.

Μπορεί να εκδηλώνεται με συνεχή παρατήρηση του σώματος, αναζήτηση πληροφοριών, ανάγκη για διαβεβαιώσεις ή δυσκολία να ηρεμήσεις μετά από μια ενόχληση.

Στη θεραπευτική εργασία μαθαίνεις να ξεχωρίζεις την αίσθηση από την ερμηνεία. Το σώμα σταδιακά παύει να αντιμετωπίζεται ως απειλή και η προσοχή μετακινείται από τον συνεχή έλεγχο προς μια πιο ήρεμη σχέση με τον εαυτό.

Στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, οι σκέψεις έρχονται ξανά και ξανά χωρίς να το θέλεις. Συχνά συνοδεύονται από έντονη ανάγκη να κάνεις κάτι για να ηρεμήσεις, όπως έλεγχο, επανάληψη, επιβεβαίωση ή νοητικές τελετουργίες.

Ο κύκλος μπορεί να μοιάζει ως εξής: σκέψη, ένταση, πράξη ή νοητικός έλεγχος, προσωρινή ανακούφιση και ξανά από την αρχή.

Στόχος της θεραπευτικής δουλειάς είναι να αναγνωριστεί ο κύκλος, να μειωθεί η ανάγκη για απόλυτη βεβαιότητα και να δημιουργηθεί χώρος ανάμεσα στη σκέψη και στην αντίδραση. Δεν χρειάζεται να λυθεί κάθε σκέψη για να έρθει η ηρεμία.

Στη θεραπευτική εργασία μαθαίνεις να ξεχωρίζεις την αίσθηση από την ερμηνεία. Το σώμα σταδιακά παύει να αντιμετωπίζεται ως απειλή και η προσοχή μετακινείται από τον συνεχή έλεγχο προς μια πιο ήρεμη σχέση με τον εαυτό.

Η χαμηλή αυτοεκτίμηση δεν είναι απλώς έλλειψη αυτοπεποίθησης. Είναι συχνά ένας εσωτερικός διάλογος αυστηρός, επαναλαμβανόμενος και κουραστικός. Μπορεί να εμφανίζεται ως αίσθηση ότι «δεν είμαι αρκετή/αρκετός», σύγκριση με άλλους, δυσκολία λήψης αποφάσεων ή έντονη αυτοκριτική για μικρά λάθη.

Στη θεραπευτική διαδικασία αναγνωρίζουμε αυτή την εσωτερική φωνή, χωρίς να την πολεμάμε. Σταδιακά δημιουργείται ένας πιο ισορροπημένος τρόπος σκέψης και μια πιο ήπια σχέση με τον εαυτό.

Η αλλαγή δεν σημαίνει ότι προσπαθείς να πείσεις τον εαυτό σου ότι είσαι κάτι άλλο. Σημαίνει ότι αλλάζει ο τρόπος που τον βιώνεις.

Η διεκδικητικότητα δεν είναι επιθετικότητα. Δεν σημαίνει ότι επιβάλλεσαι. Σημαίνει ότι μπορείς να εκφράζεις αυτό που σκέφτεσαι, αυτό που θέλεις και αυτό που χρειάζεσαι με τρόπο καθαρό, σταθερό και σεβαστικό.

Πολλές φορές η δυσκολία δεν είναι ότι δεν ξέρεις τι θέλεις. Είναι ότι τη στιγμή που χρειάζεται να το πεις, κάτι σε σταματά. Ο φόβος της σύγκρουσης, η ανάγκη αποδοχής ή η σκέψη «δεν πειράζει, άστο» μπορεί να οδηγούν σε σιωπή, πίεση και συσσωρευμένο θυμό.

Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία μαθαίνεις να αναγνωρίζεις τι σε σταματά, να εκφράζεσαι πιο καθαρά και να χτίζεις σταδιακά εμπιστοσύνη στη φωνή σου.

Ο θυμός δεν είναι εχθρός. Είναι ένα σήμα. Το ζήτημα δεν είναι να μην θυμώνεις ποτέ, αλλά να μπορείς να αναγνωρίζεις τι σου δείχνει ο θυμός και να επιλέγεις πώς θα αντιδράσεις.

Μέσα από τη θεραπευτική εργασία εντοπίζονται τα ερεθίσματα, οι παλιές πεποιθήσεις και τα μοτίβα που πυροδοτούν αυτόματες αντιδράσεις. Το mindfulness βοηθά να δημιουργηθεί ένα μικρό αλλά σημαντικό κενό ανάμεσα στο ερέθισμα και στην αντίδραση.

Δεν μαθαίνεις να καταπιέζεις τον θυμό. Μαθαίνεις να τον ακούς, να τον κατανοείς και να μην τον αφήνεις να σε κυβερνά.

Η κατάθλιψη δεν είναι απλώς λύπη. Είναι μια κατάσταση όπου η ενέργεια, η διάθεση, η κινητοποίηση και η επαφή με τον εαυτό μειώνονται. Πράγματα που παλιά ήταν απλά μπορεί να αρχίσουν να φαίνονται δύσκολα ή βαριά.

Μπορεί να εμφανίζεται ως μειωμένη διάθεση, απώλεια ενδιαφέροντος, κούραση, δυσκολία συγκέντρωσης, αλλαγές στον ύπνο ή στην όρεξη και αίσθηση ότι «δεν έχω ενέργεια».

Η θεραπευτική δουλειά ξεκινά με μικρά και σταθερά βήματα. Εστιάζει στην αναγνώριση των σκέψεων, στη σταδιακή ενεργοποίηση και στη δημιουργία συνθηκών ώστε η ενέργεια και το ενδιαφέρον να αρχίσουν να επανέρχονται.

Η συναισθηματική υπερφαγία δεν αφορά μόνο το φαγητό. Αφορά αυτό που νιώθεις πριν και μετά. Κάποιες φορές δεν τρως επειδή υπάρχει πραγματική πείνα, αλλά επειδή κάτι μέσα σου ζητά ανακούφιση.

Ο κύκλος μπορεί να ξεκινά από ένταση ή κενό, να οδηγεί σε ανάγκη για φαγητό, να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση και στη συνέχεια να φέρνει ενοχές ή απογοήτευση.

Στη θεραπευτική διαδικασία μαθαίνεις να ξεχωρίζεις την ανάγκη από την πείνα, να αναγνωρίζεις τι πραγματικά νιώθεις και να δημιουργείς νέους τρόπους ρύθμισης της έντασης. Ο στόχος δεν είναι η πίεση ή ο έλεγχος, αλλά η αλλαγή της εσωτερικής εμπειρίας.